„Tłusty czwartek“ – co to za tradycja?

Opublikowano: 02.02.2016
Autor: Ifa
„Tłusty czwartek“ – co to za tradycja?
W tym roku tłusty czwartek wypada 4 lutego, więc już za dwa dni. W tym dniu każdy będzie się objadał pączkami, faworkami czy oponkami. Skąd wzięło się to święto i dlaczego je obchodzimy?

Święto to przypada na ostatni czwartek przed Środą Popielcową i Wielkim Postem. Jest świętem ruchomym. W naszej kulturze symbolizuje ono pożegnanie karnawału.

W starożytności było to święto, kiedy żegnano zimę a witano wiosnę, bawiono się hucznie, zajadano pączki z ciasta chlebowego nadziewane słoniną!

W naszej tradycji ten dzień był kiedyś początkiem tłustego tygodnia, wówczas można było przez cały tydzień obżerać się, by potem pościć przez 40 dni aż do Wielkanocy. Tradycja jedzenia pączków na słodko pojawiła się w Polsce w XVI wieku, do środka niektórych pączków zamiast dżemu wkładano orzechy lub migdały, osoba która trafiła na taki pączek mogła liczyć na szczęście i dostatek w całym życiu.

Jak głosi przesąd, ten kto nie zje ani jednego pączka w tłusty czwartek, będzie skazany na niepowodzenia w przyszłości.

Zatem wskazane jest postępowanie jak w starym przysłowiu: "Powiedział Bartek, że dziś Tłusty Czwartek, a Bartkowa uwierzyła, dobrych pączków nasmażyła."

Symboliczny pączek wystarczy, aby tradycji stało się zadość, bo przecież nadmierne ilości cukru i tłuszczu jeszcze nikomu nie wyszły na dobre!

Obok pączków popularne w karnawale są również oponki, chrust (faworki), pączki serowe i mnóstwo innych tego rodzaju wypieków. To na co macie ochotę? 

Zapraszam do mojej cukierni :-)

 

Pączki luksusowe z pomarańczowym lukrem 

Pączki są pulchne i rozpływają się w ustach. Przepis zaczęrpnięty z bloga "Moje wypieki", piekłam połowę porcji a mąkę pszenną zamieniłam na orkiszową. Pączki udały się choć brak termometru i czasem mocniejsza temperatura oleju spowodowały, że niektóre są ciemniejsze a inne jaśniejsze.

paczki 

Składniki:

Ciasto: (na ok. 20 pączków)
400 g mąki orkiszowej jasnej (typ 630) lub pszennej
4 żółtka
50 g masła, rozpuszczonego i ostudzonego
1/4 szkl. cukru
1 op. cukru z prawdziwą wanilią
25 g świeżych drożdży
180 ml letniego mleka 
1 szczypta soli
1,5 łyżki wódki (można użyć spirytus lub rum)

1 l oleju do smażenia
kilka łyżek gęstej konfitury, u mnie z czarnej porzeczki

Lukier:
1/2 szklanki cukru pudru
1 łyżka soku z pomarańczy
skórka z 1/2 pomarańczy

Wykonanie:

1. Do letniego mleka wkrusz drożdże, dodaj 1 łyżeczkę cukru i 1 łyżkę mąki. Wymieszaj i odstaw, drożdże powinny się spienić. Resztę mąki przesiej i dodaj pozostałe składniki oprócz masła. Wyrabiaj mikserem. Na koniec dodaj masło. Ciasto ma dosyć luźną konsystencję, można dosypać trochę mąki, by uformować je w kulę. Ciasto przełóż do miski oprószonej mąką i przykryj ściereczką, odstaw do wyrośnięcia na ok. 1-1,5 h.

2. Wyrośnięte ciasto przełóż na podsypany mąką blat, rozwałkuj na grubość 1-1,5 cm grubości. Szklaneczką o śr. 6-7 cm wykrawaj kółka, odkładaj na blaszkę. Część kółek nadziałam dżemem i uformowałam kulki. Zostawiamy pączki do ponownego wyrośnięcia, tak na 20 minut.

3. W szerokim rondlu rozgrzej olej, oleju tyle by pączki mogły swobodnie pływać i nie dotykać dna garnka. W tym przypadku dobrze się sprawdza termometr cukierniczy bo optymalna temperatura to 175 st. C. Ja nie mam termometru, więc zmniejszałam i zwiększałam ogień, przez co niektóre pączki są jasniejsze a inne trochę ciemniejsze (szybciej się smażyły). Wszystkie były w środku dobrze usmażone. Pączki wykładaj na ręcznik papierowy by odsączyć nadmiar tłuszczu.

4. Cukier puder utrzyj z sokiem pomarańczowym, dodaj otartą skórkę z pomarańczy i udekoruj ostudzone pączki.

 

Baci di ricotta - pączki z ricottą

Pączki z przepisu Nigelli Lawson, nie ma z nimi dużo pracy, robi się je wręcz ekspresowo. Są pulchne i mocno serowe. Szybko znikają z talerza.

baci 

Składniki:

200 g ricotty
2 jajka
75 g mąki (1/2 szklanki)
1,5 łyżeczki proszku do pieczenia
1 szczypta soli
1 łyżeczka cynamonu
2 łyżki cukru

ok. 3/4 l oleju rzepakowego
cukier puder do oprószenia

Wykonanie:

1. Jajka lekko ubij, dodaj serek i porządnie wymieszaj, dodaj resztę składników, dobrze zmiksuj. W wysokim garnku rozgrzej olej. Ciasto nakładaj łyżeczką i smaż z każdej stron na złoto. Odkładaj na ręcznik papierowy, by odsączyć nadmiar tłuszczu. Oprósz cukrem pudrem.

 

Oponki serowe z migdałami

Lekkie, puchate a z wierzchu chrupiące oponki z dodatkiem białego sera i mielonych migdałów. Robi się je bardzo szybko i też szybko znikają.

oponki 

Składniki:

200 g mąki orkiszowej jasnej (można użyć pszennej)
1,5 łyżeczki sody
50 g mielonych migdałów
250 g twarogu półtłustego
80 g cukru pudru
2 żółtka
100 g jogurtu naturalnego 
1 łyżeczka octu

0k. 1/2 l oleju do smażenia

Polewa:
100 g białej czekolady
1 łyżeczka oleju
kolorowa posypka cukrowa 

Wykonanie:

1. Mąkę i sodę przesiej do miski, dodaj migdały, wkrusz twaróg, dodaj resztę składników i zagnieć ciasto. Ciasto może mieć porowatą strukturę, ale to nic nie szkodzi. Ciasto rozwałkuj na grubość ok. 1 cm, szklanką lub kubkiem o śred. 8 cm wykrawaj koła, środek wykrój nakrętką od napoju, np. od wody mineralnej. 

2. Do garnka wlej olej, powinien być na wyskości ok. 10 cm od dna. Rozgrzej go. Wkładaj oponki i smaż. Moje smażyłam po 4 sztuki na raz, ale to zależy jakiej szerokości garnek użyjecie. Oponki nie mogą się posklejać ani dotykać dna. Smaż z każdej strony aż się zrumienią i przewracając tylko raz, ok. 2-3 minuty na stronę. Wykładaj na papierowy ręcznik. Zostaw do ostudzenia. 

3. Czekoladę i olej rozpuść razem w kąpieli wodnej. Jeszcze ciepłą polewaj oponki i posypuj ozdobami cukrowymi.

 

Chrust czyli faworki

Chrupiące, lekkie i o porowatej strukturze, takie są właśnie te ciastka.

chrust 

Składniki: 

230 g mąki jasnej orkiszowej
150 g kwaśnej śmietany
3 żółtka
2 łyżki wódki lub spirytusu albo octu
duża szczypta soli
1 l oleju rzepakowego
cukier puder do posypania

Wykonanie:

1. Mąkę wymieszaj ze śmietaną, dodaj żółtka, szczyptę soli, wódkę. Wyrób na jednolitą masę. Ciasto wybij wałkiem.

2. Ciasto wałkuj w miarę cienko. Pokrój nożem lub radełkiem na paski o szerokości ok. 3 cm i do długości 14-15 cm. Mogą być też krótsze. Każdy pasek przekrój w środku wzdłuż na ok. 3-4 cm i przewiń. Najlepiej wywałkować całe ciasto i przygotować chrusty, bo smażą się bardzo szybko i łatwo je przypalić.

3. Do garnka wlej olej i podgrzej. Na rozgrzany wrzucaj po kolei chrusty, po wypłynięciu i zrumienieniu się przewracaj je na drugą stronę. Wykładaj na ręcznik papierowy. Posyp cukrem pudrem. 

 

Chrust kakaowy

Nowa wersja tych popularnych w karnawale ciastek, chrust kakaowy, równie smaczny jak ten zwykły.

faworki 

Składniki:

230 g mąki jasnej orkiszowej
2-3 łyżki kakao
150 g kwaśnej śmietany
3 żółtka
2 łyżki wódki, 38%
duża szczypta soli
1 l oleju rzepakowego
cukier puder do posypania

Wykonanie:

1. Mąkę i kakao przesiej do miski, wymieszaj ze śmietaną, dodaj żółtka, szczyptę soli, wódkę. Wyrób na jednolitą masę. Ciasto wybij wałkiem.

2. Ciasto wałkuj w miarę cienko. Pokrój nożem lub radełkiem na paski o szerokości ok. 3 cm i do długości 10-15 cm. Mogą być też krótsze. Każdy pasek przekrój w środku wzdłuż na ok. 3-4 cm i przewiń. Najlepiej wywałkować całe ciasto i przygotować chrusty, bo smażą się bardzo szybko i łatwo je przypalić.

3. Do garnka wlej olej i podgrzej. Na rozgrzany wrzucaj po kolei chrusty, po wypłynięciu przewracaj je na drugą stronę i smaż ok. 2-3 minuty. Wykładaj na ręcznik papierowy. Posyp cukrem pudrem.

prymat