Symbol życia i nadziei, czyli o wielkanocnej tradycji zdobienia jaj

Opublikowano: 16.04.2014
Autor: Ola1984
Symbol życia i nadziei, czyli o wielkanocnej tradycji zdobienia jaj
Święta Wielkanocne to czas szczególny w większości polskich domów. To nie tylko okres wspólnego świętowania przy suto zastawionym stole, ale także czas budzącej się do życia przyrody.

To okres nadziei, radości i przebudzenia, także w świecie przyrody. Pierwsze promienie słońca, lekki wiosenny wiatr i przyroda leniwie budząca się do życia, po długim, zimowym śnie.
W radosne, wiosenne kolory przyozdabiamy nasze domy i świąteczne stoły. Przyrządzamy soczyste pieczone mięsa, lekkie sałatki, buraczki z chrzanem, baby, smakowite mazurki i wreszcie jajka, których barwienie jest zapowiedzą rodzinnego świętowania.
Zwyczaj malowania i zdobienia jaj znany był już starożytnym ludom Egiptu, Persji, Rzymu i Chin. W Polsce tradycja malowania jaj wywodzi się ze znanego już w czasach przedchrześcijańskich kultu jajka jako symbolu życia. W religii prawosławnej malowanych jaj używano jako rekwizytu kultowych uroczystości zrównania dnia z nocą. U chrześcijan jajko stało się symbolem Zmartwychwstania. Stare porzekadło mówi, że póki tradycja malowania jaj istnieje – świat będzie istniał.
Jajka to nieodłączny element wielkanocnej tradycji - symbol życia, odrodzenia, płodności, witalności, ale i dostatku, siły i pomyślności.
Jak kraj długi i szeroki, tak i techniki zrobienia jajek różnorodne i często charakterystyczne dla poszczególnych regionów Polski.
Jajka jednokolorowe noszą nazwę kraszanek, malowanek lub byczków. Pisanki, to te tworzone poprzez malowanie wzorków roztopionym woskiem i barwienie. Są także naklejanki - przyozdobione najczęściej skrawkami papieru lub kolorowych tkanin.
Najczęściej barwimy jajka gotując je w wodzie z łupinami cebuli lub używamy gotowych, sztucznych barwników. Warto jednak poznać, dziś już trochę zapomniane - naturalne metody barwienia jaj. Aby ubarwić je na żółto, wystarczy sięgnąć po korę młodej jabłoni z dodatkiem kwiatów majówki błotnej, kwiatów nagietka lub po suszone kwiaty jaskrów polnych. Gotując jaja w wodzie z płatkami ciemnej malwy uzyskamy barwę fioletową. Jaja we wszystkich odcieniach czerwieni i różu otrzymamy gotując je z dodatkiem kory dębu, szyszek olchowych, z owoców z czarnego bzu, z suszonych owoców jagody czy soku z buraka. Gotowane w naparze z młodego żyta, traw czy liści barwnika będą miały barwę zieloną. Z kolei z kory olchy, dębu czy łupinach orzecha włoskiego – grafitową, brązową lub czarną.

Istnieje wiele sposobów na udekorowanie wielkanocnego symbolu. Można pomalować je farbkami - pędzelkiem lub patykiem, wyskrobać rylcem motyw zdobniczy na wcześniej ubarwionych skorupkach, pięknie okleić muliną lub posypać drobnymi koralikami lub brokatem. Świetnie sprawdzą się także listki ziół lub małe listki drzew. Można delikatnie przykleić je na suchej, czystej skorupce, zawinąć z pończochę i ubarwić np. w naparze z łupin cebuli. Dzięki temu uzyskamy ciekawy motyw ozdobny w postaci niezabarwionych części o kształcie np. listów natki pietruszki.
Nie mniej ważny okazuje się także sposób podania jaj na pięknie udekorowany stół. Jeśli w wirze przedświątecznych przygotować znajdziemy chwilę wolnego czasu, warto wykonać samodzielnie podstawki na jajka. Najprościej zrobić je z masy solnej i pomalować farbkami w piękne świąteczne desenie. Można także wykorzystać rolki po ręcznikach papierowych, obklejając je kawałkami patyczków, bibułą, kolorową muliną, kłosami zbóż, liśćmi laurowymi lub materiałem. Aby nadać takim podstawką odświętnego wyglądu można przewiązać je dodatkowo wstążką lub ozdobnym sznurkiem. Pięknie prezentują się także druciane podstawki przyozdobione listkami bukszpanu czy świeżych ziół. Barwienie jaj i samodzielne przygotowanie ozdobnych podstawek na świąteczny stół to nie tylko okazja do świetnej kreatywnej zabawy np. z dziećmi, ale także czas wspólnych przygotowań integrujący całą rodziny.

prymat