Przysmak polski czy węgierski?

13.10.2015

Gulasz to danie, które kojarzy się przede wszystkim z domową kuchnią. Zawsze się udaje, smakuje raczej każdemu, jest też sycące i rozgrzewające - idealne na naszą jesienną pogodę.

To jedno z dań, które oparło się zmianom ustroju, czasów i kolejnym modom… Zapewne to jedno z pierwszych dań kuchni innych narodów, które Polacy przywieźli z zagranicznych podróży. Kuchnia polska udomowiła i przyswoiła to danie – stąd choćby określenia ze starszych książek kucharskich jak gulasz polski.  

Gulasz to danie duszone z sosem, które opiera się głównie na mięsie wieprzowym z szynki lub łopatki, cebuli, soli, pieprzu, liściu laurowym i ewentualnie majeranku. Czas na urozmaicenia przyszedł o wiele później. Zaczęto dodawać czerwone wino, paprykę świeżą i sproszkowaną, także paprykę wędzoną. W wersji bardziej wykwintnej – gulasz przyrządza się na mięsie wołowym.

Gulasz to węgierskie dziedzictwo kulinarne, a sama nazwa wywodzi się od słowa bydło, czyli gulya, i pasterza, który je wypasał – gulyás [wym. gujasz]. W języku i kuchni węgierskiej funkcjonuje też nazwa pörkölt - pochodząca od słowa pergelt, czyli przyrumieniony czy podsmażony. Strawa pasterska, która początkowo powstawała na mięsie, cebuli i słoninie, z czasem została wzbogacona o jej charakterystyczny składnik – paprykę. 

Ta natomiast jest dzisiaj przyprawą narodową Węgrów, jednak na ich ziemie dotarła za pośrednictwem Turków, a popularność zyskała w XVIII wieku, zyskując nawet piękne określenie – „czerwone złoto”.  

Nam gulasz kojarzy się głównie z mięsem wieprzowym, od święta – z mięsem wołowym, jednak Węgrzy przyrządzali to danie także z cielęciny, baraniny, kurczaka, ryby, dzika, królika czy sarny. Z czasem gulasz przeniósł się z pasterskich szałasów do wyższych klas społecznych, trafiając pod strzechy rolników, a później zamożniejszych warstw. Stał się nawet głównym daniem dużych uczt, choćby wesela. Kiedy gości było sporo, wówczas przyrządzano gulasz na świeżym powietrzu w kociołku - po węgiersku znajomo brzmiący bogrács. Inne węgierskie odmiany tego dania to paprikás czy ragu. Potrawa znana ta jest też w innych regionach Europy -na wschodzie mamy strogonowa, we Francji boeuf bourguignon…  

Gulasz – zawsze dobrze przyprawiony

Czyli aromatyczny, rozgrzewający, ale też lekko pikantny, zatem z dodatkiem ziela angielskiego i liścia laurowego, który poprawia smak wywaru. Natomiast warto dodać też zioła takie choćby jak majeranek, kminek lub cząber. Koniecznie dla koloru – paprykę słodką, a dla lubiących pikantne smaki – paprykę ostrą lub odrobinę chili i pieprzu cayenne.

Dobrym pomysłem dla zabieganych czy też stawiających pierwsze kroki w sztuce gotowania jest Przyprawa do gulaszu Prymat – gotowa mieszanka ziół i przypraw, dobrze skomponowana i wygodna w użyciu. Zawiera oczywiście paprykę słodka, ale też czosnek, gorczycę, paprykę ostrą, majeranek, kminek, cząber, kolendrę, tymianek, natkę pietruszki, ziele angielskie, chili pieprz czarny. Uwaga: do gulaszu obok przypraw można też dodać boczek i kiełbasę, dzięki którym łatwo odmienić smak tego popularnego dania!

Gulasz najlepiej smakuje z….

No właśnie – z kaszą czy ziemniakami? Tu zdania są podzielone, jednak warto pamiętać, że gulasz można też podać z kaszą jęczmienną, pęczakiem, ryżem, a nawet z makaronem czy kopytkami lub kluskami kładzionymi. Można też pokusić się o kaszę kukurydzianą i tzw. mamałygę, która jest popularna w rejonie Bałkanów. Oczywiście nada się i zwykłe pieczywo!

Gulasz z powodzeniem można zaserwować w wersji półpłynnej pod postacią treściwej zupy gulaszowej. Natomiast gulasz podany z plackiem ziemniaczanym staje się jednym z ulubionych dań „barowych” – placka po węgiersku.

Porada: Jak odchudzić gulasz?

Po schłodzeniu tłuszcz zbiera się na wierzchu wywaru, rosołu czy gulaszu, dzięki czemu bez problemu możemy zebrać jego nadmiar. Natomiast jeśli nie mamy czasu na ich schłodzenie, możemy użyć papierowego ręcznika, który doskonale wchłonie tłuszcz.

Udostepnij:

Komentarze (2)

Dodawać komentarz mogą tylko zalogowani użytkownicy

Megi

29.10.2015 14:53
pyszne smaki

Anonimowy

14.10.2015 13:42
SUPERRR...
prymat